Konsola do gier to urządzenie o zaawansowanej technologicznie oraz wyspecjalizowanej architekturze. Podobnie jak komputer, jej głównym elementem i rdzeniem jest procesor główny konsoli. W obecnych czasach pełni on jednak funkcję głównie sterującą. Obecnie jednostką odpowiadającą w głównej mierze za wydajność oraz prędkość przeliczania grafiki (tym samym atrakcyjności wizualnej grie na konsolach) jest "karta graficzna" , bądź zespół mikroprocesorów odpowiedzialnych wyłącznie za przeliczanie grafiki i zjawisk fizycznych symulowanych w grach telewizyjnych. Konsole jak sama nazwa wskazuje , są przeznaczone do uruchamiania gier wideo, zwykle umieszczone w niedużej obudowie wyposażonej w niezbędne złącza (JoyPady, TV, zasilanie i inne). Ponadto większość konsol umożliwia również odtwarzanie filmów DVD, słuchania muzyki (audio / mp3) idt. Istnieją też wyspecjalizowane urządzenia do sterowania grą, np.:
Większość konsoli ma wbudowany czytnik pamięci zewnętrznych (CD-ROM, DVD, kartridż - Nintendo, GD-ROM, napędy magnetooptyczne - jak w Playstation Portable), na których przechowuje się gry lub/i zapisuje stan gry i wyniki. Pierwsze kompaktowe konsole miały fabrycznie jedną a nawet kilkudziesiąt gier zaprogramowanych bezpośrednio na stałe w pamięci ROM (read-only memory - pamięć stała konsoli), co bardzo nie tylko ograniczało ale również szybko znudzało użytkownika konsoli.
Pierwszą konsolą na świecie (i jednocześnie grą jako program , uważaną powszechnie za pierwszą w ogóle) jest Pong, która została wydana w bardzo dawno, bo aż w 1972 roku. Zobacz także szczegółową historię gier telewizyjnych.
Ze względu na duże różnice w hardware (sprzętowe) oraz software'owe (system) trzeba zwykle nabyć wersję gry dedykowaną i napisaną z reguły dla konkretnego modelu konsoli.
Dość specyficzną a zarazem coraz bardziej popularną kategorią tych urządzeń są konsole przenośne ( konsole portable - np. Playstation Mortable, Gameboy Advance oraz kieszonkowe gry Nintendo ), są one również powszechnie nazywane "handheldami". Z powodu swojego przeznaczenie bywają one najczęściej bardzo niewielkich rozmiarów. Zwykle wyposażone są w kolorowy (a niegdyś czarno-biały lub w odcieniach szarości) wyświetlacz ciekłokrystaliczny LCD, odpowiedni czytnik do pamięci zewnętrznych (cartridge/minidisc magnetooptyczny - PSP) i baterie bądź system akumulatorowy. Dzięki przenośności można stosować je i użytkować przykładowo podczas podróży, jeśli ciężar oraz gabaryty konsoli mają istotne znaczenie. Do tej grupy konsol należą między innymi Game Boy Advance oraz Sony PlayStation Portable.
Konsole podobnie jak każdy komputer - mają zainstalowany własny dedykowany dla danej konsoli, najczęściej niewidoczny dla użytkownika sterujący system operacyjny, jednak istnieją urządzenia, które umożliwiające 'odpalenie' czyli uruchomienie alternatywnego systemu (przykładowo Linuksa na PlayStation 2, Xbox czy GameBoy Advance – niekiedy wbrew woli i bez wiedzy ich producentów. Pomysły takie nie znajdują często jednak zbyt dużego zastosowania i popularności ze względu na specyfikację sprzętową oraz dopracowanie oryginalnych systemów operacyjnych na konsole. Związane to jest z jedną z najważniejszych i najbardziej cennych cech konsoli - stabilnością.